Święty Mikołaj z Miry

Święty Mikołaj z Miry

Jakże różni się współczesna postać św. Mikołaja, biskupa z Miry, od tej, którą widzimy w telewizji, na ulicy i we wszystkich placówkach oświatowych. Postać starszego mężczyzny z białą brodą ubranego w czerwony strój krasnala przynoszącego grzecznym dzieciom prezenty w okresie świąt Bożego Narodzenia, dzięki sprawnej komercyjnej promocji praktycznie wyparła tradycyjny wizerunek Świętego Biskupa, którego liturgiczne wspomnienie obchodzimy 6 grudnia. Dziś św. Mikołaj kojarzony jest z zaprzęgiem reniferów, grupą elfów i Laponią, gdzie ma zamieszkiwać. Kim był ten człowiek, którego współcześnie określamy mianem Świętego i którego grób w Bari, w południowej części Włoch, stał się celem pielgrzymek dla tysięcy chrześcijan z całego świata?
Mikołaj urodził się w greckim mieście Patras ok. 270 r. Pochodził z zamożnej rodziny. Był jedynym, uproszonym w gorących modlitwach dzieckiem. Od samego początku cechowała go wielka pobożność i wrażliwość na ludzką niedolę. Po śmierci swoich rodziców, kierując się w sercu miłością bliźniego, postanowił podzielić się swoim znacznym majątkiem z potrzebującymi, dzięki czemu umożliwił jak choćby zamążpójście trzem córkom zubożałego szlachcica, podrzucając im po kryjomu odpowiednią sumę pieniędzy. Przez swoją posługą duszpasterską jako biskup Miry (obecnie Demre w południowej Turcji) szybko zyskał szacunek i uznanie wśród wiernych. Przez całe swoje życie troszczył się o ich potrzeby materialne, a jego żarliwa modlitwa przyczyniała się dokonania wielu cudów. Pewnego razu, kiedy cesarz Konstantyn I Wielki, skazał na śmierć trzech młody ludzi z Miry, Mikołaj, mając świadomość, że owa kara jest zbyt surowa w stosunku do ich winy, postanowił osobiście udać się do Konstantynopola i prosić cesarza o ułaskawienie dla swoich wiernych. Innym razem jego zaufanie w Bożą pomoc miało uratować rybaków przed utonięciem w czasie gwałtownej burzy. W czasie zarazy, jaką został dotknięty jego region, z wielkim oddaniem usługiwał zarażonym, nie zważając na ryzyko utraty własnego życia. Tradycja przypisuje mu również cud wskrzeszenia trzech ludzi, którzy zostali zamordowani w złości przez hotelarza za to, że nie mogli mu zapłacić należności. Mimo swojej dobroci Mikołaj nie uniknął cierpień. Za panowania cesarzy Dioklecjana i Maksymiliana, uchodzących za pogromców wiary chrześcijańskiej, został wtrącony do więzienia, od którego uwolnił go dopiero edykt mediolański w roku 313. Biskup Mikołaj uczestniczył także w I soborze powszechnym w Nicei (325 r), na którym to Ojcowie Soborowi orzekli dogmat o równości i jedności Osób Trójcy Świętej. Po długich latach błogosławionego zarządzania Kościołem Mikołaj zmarł 6 grudnia między rokiem 345 a 352. Odszedł z tego świata w opinii świętości.
Na początku jego ciało zostało pochowane w Mirze, gdzie spoczywało aż do września 1089 roku, skąd zostało wykradzione i przewiezione do Bari (region Apulia). Dwa lata później papież Urban II uroczyście poświęcił jego grobowiec w bazylice wzniesionej ku jego czci. Jego przykład niesienia pomocy bliźnim pociągnął za sobą wiele ludzkich serc. W XIII wieku pojawił się zwyczaj rozdawania w szkołach pod patronatem Świętego stypendiów i zapomóg. W Polsce kult św. Mikołaja jest bardzo popularny. Pod jego wezwaniem jest aż 327 kościołów, zaś jego szczególnej opiece powierzyła się Grecja, Ruś, Antwerpia, Berlin, Mira, Moskwa i Nowogród. Święty Mikołaj przyzywany jest przez ludzi wielu zawodów: bednarzy, cukierników, flisaków, jeńców, kupców, marynarzy, młynarzy, notariuszy, piekarzy, rybaków, sędziów i żeglarzy. O jego wstawiennictwo proszą również więźniowie, studenci, turyści i pielgrzymi. Ci ostatni chętnie nawiedzają kryptę bazyliki, w której modlą się przed grobem Świętego. W tym miejscu od dawien dawna chrześcijan obrządku zachodniego i wschodniego łączy nieprzerwanie postać św. Mikołaja, Wielkiego orędownika w niebie. Pielgrzymi przybywający do jego grobu zaopatrują się w wodę, która po włosku nazywana jest „Santa Manna.” Ta niezwykła ciecz o wysokiej czystości w sposób niewytłumaczalny wydobywa się z grobu Świętego. Kiedy otworzono grobowiec w Mirze, chcąc wykraść święte relikwie, oczom tam obecnych ukazał się niezwykły widok: kości Świętego, od których emanowało przedziwne światło, zdawały się pływać w cieczy. I tak jest po dzień dzisiejszy. Każdego roku tysiące turystów i pielgrzymów przybywają do tego portowego miasta, aby nawiedzić grób św. Mikołaja i przespacerować się wąskimi uliczkami unikatowej starówki. My Polacy chętnie odwiedzamy Bari. Jest ono bliskie naszym sercom i naszej historii, przez fakt, że w bazylice św. Mikołaja znajduje się pokaźny grobowiec królowej Bony Sforzy, żony Zygmunta I Starego, której ród sprawował władzę nad samodzielnym księstwem ze stolicą w Bari. W ikonografii św. Mikołaj przedstawiany jest w stroju biskupa rytu łacińskiego lub greckiego. Jego atrybutami są m.in.: anioł z mitrą, chleb, troje dzieci w drewnianym naczyniu (cebrzyku), trzy jabłka, pastorał, księga, kotwica, okręt worek prezentów.

Litania do Świętego Mikołaja

Kyrie eleison, Chryste eleison
Chryste usłysz nas, Chryste wysłuchaj nas,
Ojcze z nieba, Boże - zmiłuj się nad nami
Synu Odkupicielu świata Boże
Duchu Święty, Boże
Święta Trójco, Jedyny Boże
Święty Mikołaju, Cudotwórco - módl się za nami
Święty Mikołaju, wspomożycielu ubogich,
Święty Mikołaju, obrońco dziewic,
Święty Mikołaju, opiekunie żeglujących,
Święty Mikołaju, wskrzesicielu umarłych,
Święty Mikołaju, odnowicielu świątyń bożych,
Święty Mikołaju, pocieszycielu strapionych,
Święty Mikołaju, ucieczko chorych,
Święty Mikołaju, biskupie cudownie wybrany,
Święty Mikołaju, dobry pasterzu wiernych,
Święty Mikołaju, pogromco złych duchów,
Święty Mikołaju, słowa Bożego głosicielu,
Święty Mikołaju, walczący ze zbrodniami,
Święty Mikołaju, zdrowie niemocnych,
Święty Mikołaju, podporo więźniów,
Święty Mikołaju, strzegący tajemnic,
Święty Mikołaju, szczodry jałmużniku,
Święty Mikołaju, miłujący ubóstwo,
Święty Mikołaju, podporo wstrzemięźliwości,
Święty Mikołaju, opiekunie sierot,
Święty Mikołaju, opiekunie rodzin,
Święty Mikołaju, naśladowco Cnót Chrystusowych,
Święty Mikołaju, pośredniku nasz u Pana,
Święty Mikołaju, ratunku konających,
Święty Mikołaju, wybawicielu dusz czyśćcowych,
Święty Mikołaju, ucieczko w każdej potrzebie,
Święty Mikołaju, ojcze nasz najlepszy,
Święty Mikołaju, patronie naszego kościoła,
Święty Mikołaju, opiekunie naszej parafii,
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, przepuść nam, Panie
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, wysłuchaj nas, Panie
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, zmiłuj się nad nami.
K. Módl się za nami święty Mikołaju
W. Abyśmy stali się godnymi obietnic Chrystusowych
K. Módlmy się:
Miłosierny Ojcze Niebieski, dziękujemy łaskawości Twojej za to, że świętego Mikołaja naznaczyłeś nam jako patrona i opiekuna; racz nas przez całe życie prowadzić drogą przykazań Twoich, abyśmy będąc z łaski Twojej wezwani, za Jego przyczyną służyć Ci mogli na wieki ze świętymi w niebie.
Przez Chrystusa Pana naszego. Amen.