Święty Wojciech jest jednym z głównych patronów naszego kraju. Od wieków wierni pielgrzymują do Jego grobu w Gnieźnie, prosząc o wstawiennictwo w swoich utrapieniach. Liturgiczne wspomnienie tego świętego przypada na dzień 23 kwietnia. W naszym języku ostało się sporo ludowych przysłów związanych z tym dniem, jak choćby: „Na Świętego Wojciecha rośnie rolnikom pociecha” czy „Gdy na Św. Wojciecha rano deszcz pada, do połowy lata suszę zapowiada”. W ikonografii święty przedstawiany jest w stroju biskupim, w paliuszu, z pastorałem. Jego atrybutami są orzeł, wiosło i włócznie, od których zginął. Kult Wojciecha szybko ogarnął również Węgry, Czechy oraz kolejne kraje Europy.
Święty Wojciech urodził się w 956 roku w Libicach jako syn księcia czeskiego Sławnika. Jego ród był potężny i skoligacony z saską dynastią Ottonów, jednak położenie ich dóbr między Czechami a Polską stało się źródłem krwawych konfliktów z rodem Przemyślidów. Choć Wojciech był dzieckiem o niezwykłej urodzie, cechowało go słabe zdrowie. Gdy ciężko zachorował, rodzice złożyli ślub, że jeśli wyzdrowieje, oddadzą go na służbę Bogu. Po wyzdrowieniu, w 972 roku, Wojciech rozpoczął studia w Magdeburgu u arcybiskupa Adalberta, którego imię przyjął podczas bierzmowania.
W szkole magdeburskiej Wojciech uchodził za pojętnego ucznia. Poznał łacinę, niemiecki i język Wieletów, zgłębiał pisma Ojców Kościoła, jednak stronił od światowych rozrywek. Zamiast nich wybierał pielgrzymki do miejsc świętych i nocną pomoc ubogim. W 981 roku, po powrocie do Pragi, przyjął święcenia kapłańskie. Momentem przełomowym była dla niego śmierć biskupa Dytmara – wizja marności życia, którą przekazał mu umierający hierarcha, tak wstrząsnęła młodym Wojciechem, że tej samej nocy porzucił wystawne życie rycerza, przywdział włosiennicę i rozdał swój majątek biednym.
W 983 roku, mając zaledwie 27 lat, został mianowany biskupem praskim. Do swojej stolicy wszedł boso, demonstrując pokorę, która towarzyszyła mu do końca życia. Jako biskup regularnie odwiedzał więzienia i targi niewolników, ostro sprzeciwiając się handlowi ludźmi, co budziło wściekłość lokalnych możnych czerpiących z tego zyski. Tradycja wspomina o jego śnie, w którym Chrystus skarżył się: „Oto ja jestem znowu sprzedany, a ty śpisz?”. Niezrozumiany przez poddanych i skonfliktowany z opozycją, Wojciech dwukrotnie szukał schronienia w rzymskim klasztorze benedyktynów, gdzie zaprzyjaźnił się z młodym cesarzem Ottonem III.
Ostatecznie, po wymordowaniu jego rodziny w Libicach, Wojciech trafił na dwór Bolesława Chrobrego. Za jego namową w 997 roku wyruszył z misją do pogańskich Prusów. Towarzyszyli mu brat Radzym Gaudenty oraz Bogusza Benedykt. Po drodze zatrzymali się w Gdańsku, gdzie Wojciech ewangelizował i udzielał chrztów. Misja zakończyła się tragicznie 23 kwietnia 997 roku. Podczas odpoczynku misjonarze zostali zaatakowani przez pogan, a Wojciech został przebity włócznią przez ofiarnika Sicco. Przed śmiercią zdążył jeszcze wezwać towarzyszy do męstwa i modlitwy za prześladowców.
Bolesław Chrobry wykupił ciało męczennika, płacąc za nie tyle złota, ile ono ważyło, i pochował je w Gnieźnie. Już dwa lata później papież Sylwester II wyniósł Wojciecha na ołtarze. W roku 1000 do jego grobu przybył cesarz Otton III, co stało się okazją do ogłoszenia decyzji o utworzeniu pierwszej polskiej metropolii kościelnej w Gnieźnie, której pierwszym arcybiskupem został brat świętego, Radzym Gaudenty.